header001

شماره اول: تغییر نام رشته

رضا رجبعلی بگلو

رویشی تازه

سخن را با نام پروردگار جهانیان آغاز می‌کنیم که همه چیز هست برای همگان. او که بی هیچ منتی، فرصت زندگی را به انسان‌ها داده و به همگان فرصت تغییر سرنوشت خود را هدیه کرده، دانش و حکمت را گمشده‌ای نامیده و نشر آن را بر جویای حقیقی آن یک وظیفه در نظر گرفته است. همیشه و همه وقت بر ماست که در پی شناخت دانش همت گماریم و در پی کسب آگاهی و معرفت گام برداریم. خرسندم رویش نشریه‌ای تازه را با نام "شناسه" به آگاهی دوستان گرامی، استادان ارجمند و حرفه‌مندان پرتلاش "رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی" برسانم که بصورت فصلی و زیر نظر انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران شاخه خراسان و با همت گروهی اعضای انجمن و دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد منتشر خواهد. انجمنی که به دلیل برگزاری کارگاه‌ها، همایش‌ها و سخنرانی‌های متعدد و گوناگون، پویایی و سرزندگی آن بر همگان آشکار است.

ادامه مطلب
رحمت الله فتاحی

شوق بودن

شاط زندگی به پویایی آن است. این پویایی است که همراه خود شور و شوق "بودن" را به ارمغان می آورد. تفاوت آدمها هم در همین است: پویایی و شور و شوق. دوره چهارم فعالیت انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران (شاخه خراسان)، همچون دوره های پیشین، با شور و شوق فراوان آغاز شده است. همین شور و شوق توانسته است نیرو ی لازم را برای گسترش فعالیتهای انجمن فراهم آورد. نخستین همایش انجمن در دوره جدید که در مهر 1391 در دانشکده علوم تربیتی و برای دانشجویان جدید سه دانشگاه فردوسی مشهد، امام رضا (ع) و پیام نور برگزار شد نشان داد که شور و شوق کتابداران و دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی بسیار قوی و پر نشاط است. میزان استقبال از همایش و جذابیت برنامه هابی آن نیز حکایت از همین ویژگی کتابداران و دانشجویان داشت. این همایش عزم اعضای با صفا و پویای انجمن را در ادامه راه و خدمت بیشتر بیش از پیش راسخ نمود...

ادامه مطلب
رضا رجبعلی بگلو  مسعود شفیعی

تغییر نام رشته: نظری بر پژوهش ها و دیدگاه اعضای هیأت علمی

تغییر بخشی از زندگی انسان است.این تغییر در همه جوانب زندگی رخ می‌دهد که یکی از آنها، تغییر و دگرگونی در حوزه‌های علمی است. تغییر نام یا عنوان رشته که به تازگی از "کتابداری و اطلاع‌رسانی" به "علم اطلاعات و دانش‌شناسی" صورت پذیرفته است نیز در همین راستا انجام گرفته است. بر همین اساس می‌توان با بررسی پژوهش‌ها و دیدگاه‌‌هایی که در این زمینه منتشر شده است، چارچوبی برای پیگیری و مقایسه این نتایج و دیدگاه‌ها فراهم آورد. این نوشتار بر آن است تا با مروری اجمالی بر پژوهشها یا مقاله‌هایی که در این زمینه در ایران انجام شده است، تصویری کلی از آنچه اعضای هیئت علمی به منزله پیشکسوتان و راهبران حرفه مطرح کرده‌اند، ایجاد نماید. این کار با مروری اجمالی و تلخیصی از دیدگاه‌های استادان و اعضای هیئت علمی که در خبرگزاری‌ها، گروه‌های بحث الکترونیکی و وب‌سایت‌ها منتشر شده است، تصویری کلی از این دیدگاه‌ها انجام گرفته است...

ادامه مطلب
مجید صفری آرمان ناصح

پژوهشی درباره میزان و چگونگی شناخت دانشجویان نسبت به رشته

جوامع امروزی بیش از پیش به اطلاعاتی نیازمند است که در فرایند تولید دانش قرار گیرد و به وسیله آن ارزش افزوده تولید نماید. حرفه کتابداری یکی از مهمترین ایجاد کنندگان زمینه های گوناگون در جهت بهره‌گیری هرچه بیشتراز اطلاعات است. این حرفه نه تنها در امر شناسایی و ذخیره اطلاعات مهارت دارد، بلکه با سازماندهی علمی، زمینه بازیابی سریع و مرتبط را فراهم آورده و همچنین با تأمین اطلاعات مورد نیاز محققان گام‌های مهمی در جهت باز تولید آن برداشته است. در نتیجه حرفه کتابداری حرفه ای ارزشمند و ضروری برای جوامع امروز است. هدف این پژوهش باتوجه به تاکید بر ارزشمندی حرفه در متون مختلف، بررسی میزان و چگونگی شناخت و علاقمندي دانشجویان نسبت به رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی و عواملی است که می‌تواند برآن تاثیرگذار باشد. همچنین درس مقدمه‌ای بر علم اطلاعات و دانش‌شناسی به‌طور ویژه به‌عنوان واحد تخصصی ارائه شده در ترم اول مورد بررسی قرار گرفته است...

ادامه مطلب
گپ و گفت

مصاحبه با دانشجویان تحصیلات تکمیلی درباره تغییر نام رشته

با تغییر نام رشته از "کتابداری و اطلاع رسانی" به "علم اطلاعات و دانش شناسی" مصاحبه ای با چند نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی با سوالات زیر انجام شد:

1) با توجه به اینکه عنوان رشته اخیرا تغییر کرده است، دیدگاه و نظر خود را راجع به این تغییر بفرمایید.

2) به نظرتان با توجه به اين تغيير، وضعيت منزلت اجتماعي و بازار كار دانشجويان تغییر خواهد کرد؟

3) آيا نياز است با توجه به عنوان جديد انتخاب شده، درس ها و سرفصل هاي آنها عوض شود؟...

ادامه مطلب..
مجتبی کفاشان

گپ و گفتی با آقای کفاشان:

در حاشيه برگزاري مجموعه كارگاه‌هاي كارآفريني در انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران (شاخه خراسان) توسط دكتر عليرضا حداديان عضو هيات علمي گروه مديريت دانشگاه فردوسي و آقاي مجتبي كفاشان دانشجوي دكتري علم اطلاعات و دانش‌شناسي دانشگاه فردوسي مشهد، فرصتي دست داد تا گپ و گفتي با آقاي كفاشان راجع به مقوله كارآفريني در رشته و مسائل حول و حوش آن داشته باشيم. اين گفتگو در تاريخ 23/9/1391 پس از برگزاري يكي از كارگاه‌هاي كارآفريني با حضور جناب آقاي بگلو سردبير شناسه و جناب آقاي زره ساز مسئول كميته انتشارات انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران (شاخه خراسان) صورت گرفته است...

ادامه مطلب..
رضا خسروی

کارگاه‌های کارآفرینی در یک نگاه:

از موارد قابل توجهی که در گروه بحث در ارتباط با شرایط شغلی کتابداران بحث می‌شود، کم بودن درآمد کتابداران و روزمرگی کتابداراندر محل کار است که یکی از مهمترین دلایل این موضوع شرایط اقتصادی در کشور ماست. بدون شک با سخت‌تر شدن شرایط اقتصادی درر کشور، نباید بیش از این از سازمان‌های مرتبط و در رأس آن‌ها دولت انتظار داشت که بخواهند یا حتی بتواند در این رابطه اقدامی شایسته انجام دهد. در این مواقع که اغلب کارمندان کتابخانه‌ها (کتابداران) با کمترین تشویق و انگیزه از جانب مدیران سازمان مادر روبرو هستند، بی‌شک گوشه‌گیری، خستگی هر روزه و "انجام فعالیت به امید دریافت حقوق آخر ماه" بیش از همه شرایط را برای خود ما کتابداران سخت‌تر می‌کند و در نهایت حرفه، رشته و شرایط ما را به سوی نابودی می‌کشاند...

ادامه مطلب..
زهرا ناصری

فعاليت سال اول دور چهارم انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران (شاخه خراسان) در یک نگاه

چهارمین دور از فعالیت های انجمن شاخه خراسان پس از تعیین اعضای هیات مدیره و تشکیل کمیته هاي آن با سرلوحه قرار دادن شعار "با هم برای همه" باا رویکردی متفاوت تر از پیش، از خرداد ماه سال جاری (1390) آغاز به کار کرد. این فعالیت ها که به دنبال نشست های پی در پی اعضای هیات مدیره انجمن و تصمیم­ گیری­ ها و رای زنی­ های بسیار شکل گرفت را می توان در پنج گروه عمده جای داد.

ادامه مطلب
مهناز مهاجر زاده

فعالیت كميته امور تخصصي انجمن شاخه خراسان

فعاليت ها و وظايف كميته امور تخصصي انجمن كتابداري ايران- شاخه خراسان به طور كلي شامل ايجاد، نگهداري بروز رساني وب سايت انجمن كتابداري خراسان (http://ilisa-khorasan.ir)، همکاری با ساير کمیته هاي انجمن (انتشار نشريه الکترونیکی انجمن، اطلاع رساني در مورد دوره ها و كارگاههاي آموزشي، برگزاري همايش ها و ... ) و انجام ساير امور تخصصي ارجاعي به كميته است...

ادامه مطلب..
عاطفه شریف

داستان پاييزه و زمستانه کمیته آموزش

در برنامه ‌راهبردی انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران پنج حوزه هدف مشخص شده است. این حوزه‌های هدف عبارتند از 1. رهبری، حمایت و تأثیرگذاری، 2. آموزش،3. پژوهش، 4. آگاهی رسانی و 5. ارتباط و تعامل. آموزش از آن جهت اهمیت یافته است که "اعضاء انجمن، هویت محتوایی و پایه های قدرت آن محسوب می شوند" و " ارتقاء سطح دانش و مهارت جامعه حرفه‌ای اعم از عضو و غیرعضو مورد توجه انجمن است"...

ادامه مطلب..
امیر ریسمانباف

ما و هفتۀ کتاب؛ «سوزن» یا «جوالدوز»؟!

جو مناسبت­گرای تقویم ایرانی و البته آمیخته به «تعارف» که از تمایزات فرهنگی ما ایرانی­هاست، منجر به آن شده که برای بسیاری از مسایل، مقولات، افراد، رویدادها و ... «روز» و «هفته» تعریف شده و در تقویم درج شده است. گویی که «وجدان جمعی» ما با نامگذاری روزها و هفته ­هایی چون «روز معلّم»، «روز پرستار»، «هفتۀ کتاب»، «هفتۀ منابع طبیعی» و ... آسوده می­ شود که ادای دین لازم صورت گرفته و بدهکاری جمعی به آنها لااقل تا یک سال آتی رفع شده است؛ لذا ماجرا غالباً در همین «سطح» باقی می­ ماند و «عمق» نمی­ یابد. شاهد این مدعا هم این است که اگر مقرر بود که این مناسبت ها مجالی باشد از یک سو برای افکار و فرهنگ عمومی تا به تامل و تلنگری عمومی بینجامد...

ادامه مطلب
محمود سالاری

نظری به رویکردهای توسعه فرهنگ مطالعه ایران

چنانچه نظری به نوشتار مقوله فرهنگ مطالعه در ایران شود، دو روبكرد برای توسعه فرهنگ مطالعه به چشم مي‏ خورد یکی رویکرد مکانیکی(تحلیلی) و دیگر رویکرد سیستمی. در رویکرد مکانیکی عقيده بر اين است كه با شناخت اجزاء يك شيء، مي‏توان به ماهيت و ويژگي‏هاي آن پي برد. به عبارت ديگر شناخت اجزاء، شرط لازم و كافي براي شناخت ماهيت و ويژگي‏ها و رفتار موضوع يا شيء مورد نظر است. در واقع در این بينش روابط بين اجزاي موضوع يا شيء مورد مطالعه، رابطه‏اي ساده، خطي و يك طرفه است. اما در رویکرد سيستمي براي شناخت يك موجود يا مجموعه به جاي اين كه آن را به اجزاء و عناصرش تجزيه کنند، آن را جزيي از كل بزرگتر در نظر گرفته و با توجه به نقشي كه در كل بزرگتر ايفاء مي ‏كند به شناخت آن پرداخته مي‏شود...

ادامه مطلب..
سمیه سادات آخشیک

گرانیگاه ما کجاست؟

تمام شد! بالاخره پرینتر کارش را تمام می ­کند و با کمک دوستان، نام "علم اطلاعات و دانش شناسی" را می چسبانیم پشت در اتاق دانشجویان دکتری. یکی دو روز بعد، ناخواسته شنونده مکالمه هایی می­شوم که از راهروی مشرف به همان اتاق و بعد از تعطیلی کلاس به گوش می­رسد. از بین آنهمه سروصدا (انگار که گروهی از زندانیان را از آلکاتراز آزاد کرده‌اند)، صدایی شنیده ­می­شود که از همه بلندتر است. صاحب صدا، انگار که موجود عجیبی دیده باشد: ((اوه بچه ها اینجارو نیگا کنید! این چه رشته­ ایه؟ علم اطلاعات و دانش شناسی)) (دانش‌شناسی ... دانش‌شناسی... نمی دانم چرا خودم هم هنوز بخش "شناسی" را "نشناسی" تایپ می­ کنم!)، کمی آن طرف­تر، صدایی پر از شیطنت فریاد می­زند که بیا بابا! همون کتابداریه... و راهرو منفجر می‌شود از خنده... .

ادامه مطلب..
فاطمه پازوکی

آقای 23

دم دمای غروب است که مرد جوانی وارد کتابخانه می‌شود و به سمت میز کتابدار می‌آید. ظاهری آراسته و لبخندی بر گوشۀ لب دارد که او را متشخص‌تر نشان می‌دهد. می‌گوید: «می‌خواستم عضو کتابخانه شوم». نگاهی به ساعت می‌اندازم. چیزی تا اتمام مدت زمان کاری نمانده اما به خودم می‌گویم اضافه شدن یک کتابخوان به کتابخانه، ارزش بیشتر از ساعت اداری وقت گذاشتن را دارد. فرم عضویت را به دستش می‌دهم و می‌گویم: «لطفاً این فرم را تکمیل کنید». نامش را از روی برگه‌ای که مشغول تکمیل آن است، نگاه می‌کنم تا داخل دسته قبض بنویسم و زودتر برایش قبض صادر کنم و در زمان صرفه‌جویی شود. فرم تکمیل شده و هزینه ثبت نام را می‌گیرم و قبض را به دستش می‌دهم. قبض را جور خاصی برانداز می‌کند. می‌گویم: «لطفاً شمارۀ بالای قبض را بخوانید تا در برگه عضویتتان بنویسم»...

ادامه مطلب
کتابگذار اعظم

ما در برابر دیگران چه کم داریم؟

واقعیتش ما دیگر حالمان بهم خورد از بس ضجه و ناله و بی اعتمادی در این جماعت کتابداران و کتابگذاران دیدیم! مدام گله و شکایت از خدا و خلقش که وای چرا ما هل داده شده ایم در این رشته؟چرا این درسها را می خوانیم؟ چرا کار گیرمان نمی آید؟ چرا محیط کارمان بدینگونه است؟ چرا خلق الله اینگونه به ما نگاه می کنند؟ چرا ته جیبمان سوراخ است؟ و هزاران چرای دیگر... خواستیم برای یک بار هم شده این موضوع را در این نوشته حلاجی کنیم و ببینم که ما در برابر دیگران چه کم داریم که اینگونه می نالیم و زمین و زمان را به بدگمانی خود آلوده کرده ایم؟! برای این منظور و برای اینکه ذهن دانشجویان جدیدالورود نیز با موضوع آشنا شود، مهم ترین گلایه های مطرح شده توسط این جماعت مطرح و به آنها پاسخ داده می شود...

ادامه مطلب..
کتابگذار اعظم

گلایه های کتاب

نمي دونم كه كتاب چرا غريبه همه جا / ديده حيووني انگاري به جز جور و جفا
شب پیش اومده بود تو خوابم و ضجه میزد / توی ناه هاش می گفت نکن تو هم منو رها
هوو از بس که برام پیدا شده ذله شدم / همه انگاری شدن یک باره بی مهر و وفا
منو اغلب می خرن تا پز بدن تو جمعیت / ورنه کمترین کسی می خونه منو توی خفا
منو اغلب می خرن تا دکور منزلشون / بشه یکجوری قشنگ بگیره زرق و جلام
منو اغلب می خرن تا با تقلب از رو من / حل کنن پرسشارو شاگردای تیز و بلا
منو غلب می خرن تا با کمک ز نکته هام / بزنن تو گوش کنکور و برن دانشسرا
منو اغلب می خرن که شاید از خوندن من / چیزی عاید بشه اونارو مثل شمش طلا

ادامه مطلب..